Trong canh tác lúa, rầy nâu, bệnh đạo ôn và khô vằn là những dịch hại nguy hiểm, gây thất thu năng suất nếu không được quản lý kịp thời. Việc nhận diện sớm và áp dụng biện pháp phòng trừ tổng hợp sẽ giúp bà con bảo vệ mùa màng hiệu quả.

 1. Rầy nâu (Nilaparvata lugens)

 Nhận diện

• Rầy trưởng thành có màu nâu, thân dài khoảng 3–4 mm, cánh trong hoặc cánh dài.

• Sống tập trung ở bẹ lá, gốc lúa, chích hút nhựa cây.

• Triệu chứng: cây lúa vàng úa, héo rũ, nặng có thể dẫn đến hiện tượng “cháy rầy”.

 Biện pháp phòng trừ

• Gieo sạ né rầy, xuống giống tập trung theo khuyến cáo địa phương.

• Sử dụng giống lúa kháng rầy.

• Bón phân cân đối, tránh thừa đạm.

• Khi mật số cao, dùng thuốc BVTV chọn lọc, phun theo nguyên tắc “4 đúng”.

 2. Bệnh đạo ôn (Pyricularia oryzae)

 Nhận diện

• Vết bệnh hình thoi, màu nâu xám, viền nâu đậm, xuất hiện trên lá, cổ bông và hạt.

• Nếu nặng, cổ bông bị gãy gục, hạt lép trắng, giảm năng suất rõ rệt.

• 

 Biện pháp phòng trừ

• Sử dụng giống kháng bệnh, gieo sạ thưa hợp lý.

• Quản lý nước hợp lý: không để ruộng quá khô hoặc ngập sâu.

• Bón phân cân đối, hạn chế bón thừa đạm.

• Khi bệnh xuất hiện, dùng thuốc đặc trị bệnh đạo ôn, phun sớm khi có dấu hiệu đầu tiên.

 3. Bệnh khô vằn (Rhizoctonia solani)

 Nhận diện

• Xuất hiện các vết bệnh màu nâu xám ở bẹ lá, sau lan dần lên lá.

• Vết bệnh có dạng hình chữ V ngược, làm bẹ lá bị khô, cây dễ đổ ngã.

• Thường phát sinh mạnh trong điều kiện nóng ẩm, lúa rậm rạp.

• 

Biện pháp phòng trừ

• Cày bừa kỹ, vệ sinh đồng ruộng, vùi lấp tàn dư sau thu hoạch.

• Gieo sạ mật độ vừa phải, tránh ruộng quá rậm.

• Quản lý nước hợp lý, không để ruộng ngập sâu kéo dài.

• Phun thuốc đặc trị khô vằn khi bệnh mới chớm, kết hợp biện pháp canh tác để giảm lây lan.

 Kết luận

Việc nhận diện sớm và phòng trừ tổng hợp rầy nâu, bệnh đạo ôn, khô vằn giúp bà con:

• Giảm chi phí sản xuất.

• Hạn chế thất thoát năng suất.

• Bảo vệ đồng ruộng xanh khỏe, bền vững.